EVC - Erkenning van Verworven Competenties

Kwalificatiestructuur

De kwalificatiestructuur is een systematische ordening van kwalificaties op basis van een eenduidige beschrijving en inschaling van competenties die er deel van uitmaken. Meer concreet beogen we met de Vlaamse kwalificatiestructuur:

• een overkoepelende classificatie van kwalificaties;
• helderheid in de kwalificaties en hun onderlinge verhoudingen;
• een betere communicatie over kwalificaties tussen de beroeps- en onderwijswereld.

Het decreet voorziet in de procedure voor het aanmaken van erkende kwalificaties. De kwalificaties vormen de basis om beroepsopleidings-, onderwijs-, vormings- én EVC-trajecten uit te stippelen en bewijzen van erkende kwalificaties af te leveren.

Algemene informatie over de Vlaamse kwalificatiestructuur

Wat is een kwalificatie en wat is een kwalificatiebewijs?

Een kwalificatie is een afgerond en ingeschaald geheel van competenties. Met afgerond wordt bedoeld dat het geheel van competenties relevant is voor bijvoorbeeld het uitoefenen van een beroep of om verdere opleidingen aan te vatten. Ingeschaald betekent dat de kwalificatie verbonden is aan een bepaald niveau van de Vlaamse kwalificatiestructuur.

Wie een kwalificatie verworven heeft, krijgt daarvoor een kwalificatiebewijs. Een kwalificatiebewijs is een door de Vlaamse Gemeenschap erkend document zoals een diploma, getuigschrift, certificaat of een deelcertificaat dat certificeert dat een persoon gekwalificeerd is en een relevant geheel van competenties bezit. Er zal door de Vlaamse Regering moeten bepaald worden welke soort bewijzen aan welke kwalificaties of combinatie van kwalificaties worden gekoppeld.

Welke zijn de toepassingen van de Vlaamse kwalificatiestructuur?

De kwalificatiestructuur vormt het kader om opleidingen tot stand te brengen die leiden naar erkende kwalificaties en om kwalificatiebewijzen te vergelijken. De kwalificatiestructuur kan ook als referentiekader worden gebruikt om:

• assessments voor erkenning van verworven competenties uit te werken en de procedures onderling af te stemmen;
• studieloopbanen en loopbanen te oriënteren en/of te begeleiden.

 

Wat is het onderscheid tussen beroepskwalificaties en onderwijskwalificaties?

 

• Beroepskwalificaties zijn afgeronde en ingeschaalde gehelen van competenties waarmee een beroep kan worden uitgeoefend. Beroepskwalificaties situeren zich op elk van de acht niveaus van de kwalificatiestructuur.
• Onderwijskwalificaties zijn afgeronde en ingeschaalde gehelen van competenties die noodzakelijk zijn om maatschappelijk te functioneren en te participeren, waarmee verdere studies in het secundair of in het hoger onderwijs kunnen worden aangevat of waarmee beroepsactiviteiten kunnen worden uitgeoefend. Onderwijskwalificaties situeren zich op elk van de acht niveaus van de kwalificatiestructuur. Onderwijskwalificaties worden enkel via onderwijs verworven en enkel door de Vlaamse overheid erkende instellingen kunnen hiervoor een kwalificatiebewijs afleveren.

 

Hoe komen beroepskwalificaties tot stand?

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen SERV-beroepscompetentieprofielen en "andere competentieprofielen":

• Beroepskwalificaties komen tot stand op basis van beroepscompetentieprofielen die uitgewerkt worden door de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) en de professionele sectoren. Vervolgens worden de beroepscompetentieprofielen door een inschalingscommissie binnen het Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming ingeschaald. De inschalingscommissie levert een voorstel tot inschaling aan het Agentschap. Het Agentschap formuleert op basis hiervan een advies over de erkenning van de kwalificatie aan de bevoegde ministers. Na advies van het Agentschap kunnen de bevoegde ministers de kwalificatie voor erkenning voorleggen aan de Vlaamse Regering.
• Ook in het kader van vrijwilligerswerk en binnen semi-agorale context kunnen afgeronde gehelen van competenties of competentieprofielen worden onderscheiden. Sommige van deze profielen zijn vergelijkbaar met beroepen uit andere sectoren. Naar opzet en vorm leunen deze competentieprofielen sterk aan bij beroepscompetentieprofielen zoals ze binnen de SERV worden ontwikkeld. De beschrijving van deze kwalificaties behoort toe aan de respectieve sectoren waarbinnen deze rollen worden opgenomen. De procedure voor het inschalen is vergelijkbaar met die voor de inschaling van de beroepscompetentieprofielen van de SERV.

 

Hoe komen onderwijskwalificaties tot stand?

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen onderwijskwalificaties van niveau 1 tot en met 5 enerzijds, en onderwijskwalificaties van niveau 6 tot en met 8 anderzijds:

• Voor het beschrijven van onderwijskwalificaties van niveau 1 tot en met 5 wordt gebruik gemaakt van de niveaudescriptoren uit de Vlaamse kwalificatiestructuur en de eindtermen, specifieke eindtermen en beroepskwalificaties. De onderwijskwalificaties worden ontwikkeld op basis van de decretaal vastgelegde combinaties. De samenstellingen en de daaraan verbonden niveaus worden decretaal vastgelegd. Het Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming doet voorstellen voor onderwijskwalificaties. De onderwijskwalificaties worden erkend door de Vlaamse Regering op voorstel van de bevoegde ministers.
• Voor kwalificaties van niveau 6, 7 en 8, die enkel via het hoger onderwijs kunnen verworven worden, is voorzien in een afzonderlijke procedure. Voor elke opleiding worden de leerresultaten beschreven. De beschrijving gebeurt gezamenlijk door alle instellingen die de opleiding (willen) inrichten, op basis van het betrokken niveau in het structuurdecreet voor het hoger onderwijs. Het beschrijven en inschalen gebeurt onder de coördinatie van de Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en de Vlaamse Hogescholenraad (VLHORA). De door de VLIR en VLHORA beschreven kwalificaties worden aan het Nederlands-Vlaams Accreditatieorgaan (NVAO) bezorgd. In het hoger onderwijs staat het accreditatieorgaan in voor de erkenning van kwalificaties en van opleidingen. De gemeenschappelijke leerresultaten van elke opleiding worden door het accreditatieorgaan erkend als kwalificaties van niveau 6, 7 of 8.

 

Hoe gebeurt de kwaliteitsborging?

Er wordt voorzien in een Agentschap voor Kwaliteit in Onderwijs en Vorming, waarbij verschillende facetten van het erkennen van verworven competenties bij elkaar worden gebracht. Dit Agentschap zal zich situeren binnen het beleidsdomein Onderwijs en Vorming. Met uitzondering van de kwalificaties van het hoger onderwijs zal het Agentschap instaan voor de kwaliteitsborging van de Vlaamse kwalificatiestructuur. Om kwalificaties te kunnen inzetten op de arbeidsmarkt of bij opleidingen is het belangrijk dat de instanties die instaan voor de certificering van kwalificaties regelmatig aan een kwaliteitscontrole worden onderworpen. Ook die controle behoort tot de taken van het Agentschap. Bij controle komen alle dimensies van kwaliteitsborging aan bod, de nadruk wordt gelegd op de output.

Welke relatie bestaat er tussen de Vlaamse kwalificatiestructuur en het European Qualifications Framework (EQF)?

In de toekomst zullen alle kwalificatiebewijzen van de Europese lidstaten verwijzen naar een EQF-niveau. Lidstaten worden uitgenodigd om tegen 2012 de koppeling te maken tussen de kwalificatiebewijzen en de EQF-niveaus. Ook de Vlaamse Gemeenschap zal de koppeling maken tussen de Vlaamse kwalificatiestructuur en het EQF.

Wat betekent de Vlaamse kwalificatiestructuur voor EVC?

De kwalificatiestructuur maakt bestaande en nieuwe EVC-procedures helder en coherent. Ze biedt immers een gemeenschappelijk referentiekader voor het uittekenen van de verschillende procedures. Dit betekent dat de competenties van personen in EVC-procedures worden beoordeeld op basis van hetzelfde referentiekader ongeacht de organisatie waar zij zich aandienen of de finaliteit van de procedure. De kwalificatiestructuur garandeert dat kwalificaties die erin zijn opgenomen aan een aantal kwaliteitseisen voldoen. Ze bevat enkel erkende gehelen van competenties. In dat opzicht zal de kwalificatiestructuur ook bijdragen tot de kwaliteit van de EVC-procedures. Ze zorgt zo voor een groter vertrouwen in de EVC-procedures die erop geënt zijn, waardoor deze verder gestimuleerd worden. Voor wie niet in het bezit is van een kwalificatie of dit niet kan aantonen met een bewijs moet de kwalificatiestructuur een referentiekader zijn om competenties te erkennen. Op basis hiervan kan dan worden overgegaan tot de erkenning van reeds verworven competentieclusters of zelfs tot de erkenning van een verworven kwalificatie.

Regelgeving

U kunt het decreet betreffende de kwalificatiestructuur terugvinden in de rubriek Regelgeving.

Folder

De folder "Vlaamse kwalificatiestructuur.(Weg)wijs in kwalificaties." brengt een korte en bevattelijke samenvatting van de belangrijkste bepalingen in dit decreet. De folder beantwoordt de vraag wat de kwalificatiestructuur is en op welke manier hij kan toegepast worden. Daarnaast vindt de lezer een geschematiseerd overzicht van het Vlaams kwalificatieraamwerk en de plaats van beroeps- en onderwijskwalificaties hierin. Er is ook een Engelstalige versie van deze folder beschikbaar: brochure "The Flemish qualifications structure. Finding one's way around in qualifications."

Achtergrondinformatie

In de rubriek Links en literatuur kunt u terecht voor achtergrondinformatie over de Vlaamse kwalificatiestructuur en over buitenlandse kwalificatieraamwerken.